पुणे : सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या नावाने बनावट गुणपत्रिका आणि पदवी प्रमाणपत्र (Fake Degree) तयार केल्याप्रकरणी चतु:श्रृंगी पोलिसांनी आणखी एका संशयित आरोपीला अटक केली आहे. बी.कॉम. अभ्यासक्रमाची बनावट शैक्षणिक कागदपत्रे तयार करून ती ७० हजार रुपयांना विकल्याचा आरोप त्याच्यावर आहे. या कारवाईमुळे बनावट पदवी प्रमाणपत्र प्रकरणाची व्याप्ती आणखी वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
(Fake Degree) अटक करण्यात आलेल्या आरोपीचे नाव प्रदीप महादेव खताते असून तो ५३ वर्षांचा आहे. खताते हा वारजे माळवाडी परिसरातील रहिवासी आहे.
पोलिसांनी त्याला न्यायालयात हजर केले असता न्यायालयाने ८ ऑगस्टपर्यंत पोलिस कोठडी सुनावली. त्याने यापूर्वीही अशाच प्रकारे अन्य व्यक्तींसाठी बनावट गुणपत्रिका किंवा पदवी प्रमाणपत्रे तयार केली आहेत का, याचा तपास केला जात आहे.
विद्यापीठ प्रशासनाच्या तक्रारीनंतर गुन्हा
या प्रकरणात (Fake Degree) सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या प्रशासनाने चतु:श्रृंगी पोलिस ठाण्यात तक्रार दाखल केली होती. त्या तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी जुनी सांगवीतील शिंदेनगर परिसरात राहणाऱ्या रमेश दामोदर मुखेकर याच्याविरुद्धही गुन्हा दाखल केला आहे. ४८ वर्षीय मुखेकर हा या प्रकरणातील कथित मुख्य सूत्रधार असल्याचा पोलिसांचा संशय आहे.
परीक्षा विभागात कार्यरत असल्याची माहिती
मुखेकर हा विद्यापीठाच्या वित्त व लेखा विभागातील कर्मचारी असून सध्या परीक्षा विभागात कार्यरत असल्याचे तपासात समोर आले आहे. विद्यापीठाशी संबंधित विभागात काम करणाऱ्या व्यक्तीचे नाव प्रकरणात (Fake Degree) आल्यामुळे अनेक गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. विद्यापीठाच्या अंतर्गत व्यवस्थेची माहिती वापरून बनावट कागदपत्रांना अधिकृत स्वरूप देण्याचा प्रयत्न झाला का, याचाही तपास होण्याची शक्यता आहे.
विद्यार्थ्याच्या वडिलांची दिशाभूल
पोलिसांच्या माहितीनुसार, मुखेकरने एका विद्यार्थ्याच्या वडिलांशी संपर्क साधून त्यांचा मुलगा बी.कॉम. अभ्यासक्रमात उत्तीर्ण झाल्याचे सांगितले होते. त्यानंतर संबंधित विद्यार्थ्याच्या नावाने गुणपत्रिका आणि पदवी प्रमाणपत्र देण्यात आले. मात्र ही कागदपत्रे बनावट (Fake Degree) असल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर संपूर्ण प्रकार उघडकीस आला. अधिकृत नोंदींमध्ये फेरफार झाला होता की केवळ हुबेहूब बनावट कागदपत्रे बनवण्यात आली होती, याची चौकशी सुरू आहे.
७० हजारांचा डिजिटल व्यवहार
बनावट गुणपत्रिका आणि पदवी (Fake Degree) प्रमाणपत्राच्या बदल्यात आरोपींनी ७० हजार रुपये स्वीकारल्याचा आरोप आहे. ही रक्कम गुगल पेद्वारे देण्यात आल्याची माहिती तपासात समोर आली आहे. पोलिसांनी संबंधित आर्थिक व्यवहारांची साखळी तपासण्यास सुरुवात केली असून पैसे नेमके कोणाच्या खात्यात जमा झाले, ते पुढे कोणाला पाठवण्यात आले आणि त्यामध्ये आणखी व्यक्ती सहभागी होत्या का, याचा शोध घेतला जात आहे.
कागदपत्रे तयार करण्याची जबाबदारी खतातेकडे?
प्राथमिक तपासात बनावट शैक्षणिक कागदपत्रे (Fake Degree) तयार करण्याचे काम खतातेने केल्याचा पोलिसांना संशय आहे. प्रमाणपत्रांसाठी वापरलेले कागद, छपाई यंत्र, संगणक, सॉफ्टवेअर, बनावट शिक्के, स्वाक्षऱ्या आणि विद्यापीठाच्या नमुन्यांची माहिती आरोपींना कोठून मिळाली, हे शोधणे तपासासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे. यासाठी आरोपीच्या डिजिटल उपकरणांची तपासणी केली जाण्याची शक्यता आहे.
न्यायालयात पोलिस कोठडीची मागणी
सरकारी पक्षातर्फे न्यायालयात आरोपीच्या पोलिस कोठडीची मागणी करण्यात आली. बनावट कागदपत्रे (Fake Degree) तयार करण्यासाठी कोणती साधने आणि पद्धती वापरण्यात आल्या, याचा शोध घेणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाला सांगण्यात आले. तसेच आरोपीने इतर व्यक्तींनाही अशाच प्रकारची प्रमाणपत्रे दिली आहेत का, याची चौकशी करण्यासाठी कोठडी आवश्यक असल्याचा युक्तिवाद करण्यात आला. न्यायालयाने ही मागणी मान्य केली.
मोठ्या नेटवर्कची शक्यता
पोलिसांना हे प्रकरण केवळ एका विद्यार्थ्यापुरते मर्यादित नसल्याचा संशय आहे. बनावट पदवी मिळवणारे संभाव्य लाभार्थी, त्यांच्याशी संपर्क साधणारे मध्यस्थ आणि प्रमाणपत्रे तयार करणारे लोक अशा संपूर्ण साखळीचा शोध घेतला जात आहे. यापूर्वी तयार करण्यात आलेल्या कागदपत्रांचा वापर नोकरी, पदोन्नती, प्रवेश किंवा अन्य अधिकृत कामांसाठी झाला आहे का, हेही तपासले जाणार आहे.
डिजिटल पुराव्यांवर तपासाची भिस्त
मोबाईलमधील संभाषणे, ई-मेल, संदेश, आर्थिक व्यवहार आणि संगणकातील फाइल्स पोलिसांसाठी महत्त्वाचे पुरावे ठरू शकतात. आरोपींच्या संपर्कातील व्यक्तींची माहिती गोळा केली जात असून आणखी अटक होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तपास पूर्ण झाल्यानंतरच या रॅकेटची खरी व्याप्ती आणि त्यामध्ये सहभागी असलेल्या व्यक्तींची संख्या स्पष्ट होणार आहे.
