मुंबई:: मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावरून Mumbai-Pune Expressway प्रवास करणाऱ्या लाखो प्रवाशांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे. खंडाळा घाटातील वळणावळणाचा रस्ता आणि तिथे होणारी वाहतूक कोंडी आता लवकरच इतिहास जमा होणार आहे. महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) अत्यंत आव्हानात्मक परिस्थितीत पूर्ण केलेला ‘मिसिंग लिंक’ Missing Link Project हा प्रकल्प आता वाहतुकीसाठी सज्ज झाला आहे. १ मे रोजी महाराष्ट्र दिनाचे औचित्य साधून राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे उद्घाटन होणार आहे.
Missing Link Project रविवारी (२६ एप्रिल) राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी या प्रकल्पाची प्रत्यक्ष पाहणी केली आणि कामाचा आढावा घेतला. यावेळी त्यांनी प्रकल्पाच्या दर्जाबद्दल समाधान व्यक्त करत हा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या पायाभूत सुविधांमधील एक मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला.
महाराष्ट्र दिनी मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या हस्ते उद्घाटन
गेल्या अनेक वर्षांपासून मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवेवरील Mumbai-Pune Expressway खंडाळा घाट परिसरातील वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी ‘मिसिंग लिंक’ Missing Link Project चे काम युद्धपातळीवर सुरू होते. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी जाहीर केल्यानुसार, १ मे रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस या प्रकल्पाचे लोकार्पण करतील. या उद्घाटन सोहळ्यानंतर सुरुवातीच्या टप्प्यात हलकी वाहने आणि बससाठी हा मार्ग खुला करण्यात येणार आहे. यामुळे मुंबई ते पुणे हे अंतर केवळ वेळेच्या दृष्टीनेच नाही, तर सुरक्षिततेच्या दृष्टीनेही जवळ येणार आहे.
नेमका काय आहे हा ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प?
मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग Mumbai-Pune Expressway आणि मुंबई-पुणे राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४ हे खालापूर टोल प्लाझाजवळ एकत्र येतात आणि खंडाळा एक्झिटजवळ पुन्हा वेगळे होतात. यामुळे घाटातील सहा मार्गिका आणि महामार्गाच्या चार मार्गिका अशा एकूण १० मार्गिकांची वाहतूक एकाच अरुंद रस्त्यावर येते. परिणामी, खंडाळा घाटात मोठी वाहतूक कोंडी होऊन प्रवाशांचा अर्धा ते एक तास वाया जातो.
यावर उपाय म्हणून ‘एमएसआरडीसी’ने २०१८ मध्ये खोपोली ते कुसगाव दरम्यान १३.५ किलोमीटर लांबीचा ‘मिसिंग लिंक’ Missing Link Project उभारण्याचा निर्णय घेतला. या प्रकल्पामध्ये साडेसहा किलोमीटरच्या मार्गाचे रुंदीकरण करण्यात आले असून उर्वरित भागात भव्य बोगदे आणि पूल बांधण्यात आले आहेत.
अभियांत्रिकीचा अद्भूत नमुना: भव्य बोगदे आणि केबल-स्टेड ब्रिज
या प्रकल्पाचे Missing Link Project सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे यातील बोगदे आणि दरीवरील पूल. मिसिंग लिंकवर Missing Link Project १.६४ किमी आणि ८.९२ किमी लांबीचे दोन भव्य बोगदे बांधण्यात आले आहेत. हे बोगदे २३.५० मीटर रुंद असून ते जगातील सर्वात रुंद बोगद्यांपैकी एक मानले जात आहेत.
तसेच, दोन डोंगरांना जोडणारा ९०० मीटर लांब आणि १८० मीटर उंच ‘केबल-स्टेड ब्रिज’ (केबलवर आधारित पूल) बांधण्यात आला आहे. दरीमध्ये तब्बल १८४ मीटर उंच आणि २६ मीटर रुंदीचे पिलर उभारण्यात आले असून, त्यांचा पाया जमिनीखाली २८ मीटर खोलवर नेण्यात आला आहे. हा पूल उभारताना ३.५ लाख क्युबिक मीटर सिमेंट काँक्रीट आणि ३१ हजार टन लोखंडाचा वापर करण्यात आला आहे.
भूकंपरोधक रचना आणि कठीण भौगोलिक आव्हाने
लोणावळा आणि खंडाळा हा परिसर भूकंपाच्या दृष्टीने अतिसंवेदनशील नसला, तरी भविष्यातील धोके लक्षात घेऊन या पुलाची रचना करण्यात आली आहे. रिश्टर स्केलवर ५ तीव्रतेचा भूकंप झाला तरी या पुलाला कोणतीही इजा पोहोचणार नाही, अशा पद्धतीने याचे डिझाइन करण्यात आले आहे. पुलाच्या मुख्य पिलरमध्ये (पायलॉन) ३२ एमएमच्या लोखंडी सळ्यांचा वापर करून त्याला अधिक मजबुती देण्यात आली आहे. अत्यंत कठीण भौगोलिक परिस्थिती आणि पावसाळ्यातील आव्हानांवर मात करून इंजिनिअर्सनी हा प्रकल्प पूर्ण केला आहे.
प्रवासाचा वेळ वाचणार, टोलमध्ये वाढ नाही
मिसिंग लिंकमुळे Missing Link Project प्रवाशांचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे वेळेची बचत. खंडाळा घाटातील वळणे टाळल्यामुळे मुंबई-पुणे प्रवासात तब्बल २० ते २५ मिनिटांची बचत होणार आहे. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे, या प्रकल्पासाठी तब्बल ६,५०० कोटी रुपये खर्च झाले असले, तरी प्रवाशांवर याचा आर्थिक बोजा पडणार नाही.
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी स्पष्ट केले की, “मिसिंग लिंक प्रकल्पामुळे Missing Link Project टोलच्या दरात कोणतीही वाढ केली जाणार नाही. खालापूर टोल नाक्यावरही सध्या कोणतीही दरवाढ प्रस्तावित नाही. आमचे उद्दिष्ट केवळ प्रवाशांचा प्रवास वेगवान, सुरक्षित आणि सिग्नल-फ्री करणे हे आहे.”
सुरक्षित आणि वेगवान प्रवासाची नवी पहाट
या प्रकल्पामुळे Missing Link Project खंडाळा घाटातील दरडी कोसळण्याचे धोकेही कमी होणार आहेत, कारण नवीन मार्ग हा प्रामुख्याने बोगद्यातून जाणार आहे. यामुळे पावसाळ्यात होणारी वाहतूक कोंडी आणि अपघात टाळण्यास मोठी मदत होईल. हा प्रकल्प कार्यान्वित झाल्यानंतर मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवे Mumbai-Pune Expressway हा खऱ्या अर्थाने जागतिक दर्जाचा महामार्ग ठरणार आहे. १ मे पासून प्रवाशांना एका नव्या आणि वेगवान प्रवासाचा अनुभव घेता येईल.
पुढील पाऊल: तुम्हीही मुंबई-पुणे प्रवास करत असाल, तर या नवीन मार्गाचा अनुभव घेण्यासाठी सज्ज व्हा! या प्रकल्पाबद्दल तुम्हाला काय वाटते? आम्हाला कमेंट्समध्ये नक्की कळवा.
