पुणे : यावर्षी मान्सूनचे प्रमाण कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करत भारतीय हवामान खात्याने इशारा दिल्यानंतर पुणे शहरासह पिंपरी-चिंचवडमध्ये पाणीटंचाई Pune water crisis टाळण्यासाठी प्रशासन सतर्क झाले आहे. धरणांमधील सध्याचा पाणीसाठा आणि भविष्यातील गरज लक्षात घेऊन जलसंपदा विभागाने महापालिकांना दरमहा १५ टक्के पाणीकपात करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. या निर्णयामुळे आगामी काळात पुणेकरांना पाणी वापरात काटकसर करावी लागण्याची चिन्हे आहेत.
Pune water crisis राज्याच्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात यावर्षी ‘एल-निनो’ आणि ‘आयओडी’च्या प्रभावामुळे पावसाचे प्रमाण कमी राहण्याचा अंदाज वर्तविण्यात आला.
या पार्श्वभूमीवर जलसंपदा विभागाने धरणांमधील उपलब्ध पाणीसाठा दीर्घकाळ टिकवण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करण्याचे निर्देश दिले आहेत. पावसाचा अनिश्चितपणा लक्षात घेता पाण्याचे नियोजन आतापासूनच करणे अत्यावश्यक ठरले आहे.
१५ टक्के पाणीकपातीचा स्पष्ट इशारा
Pune water crisis जलसंपदा विभागाने पुणे महापालिका, पिंपरी-चिंचवड महापालिका आणि एमआयडीसीला पत्र पाठवून दरमहा १५ टक्के पाणीकपात करण्याची सूचना केली आहे. या सूचनेचे पालन न केल्यास भविष्यात निर्माण होणाऱ्या पाणीटंचाईसाठी संबंधित प्रशासन जबाबदार असेल, असा स्पष्ट इशाराही देण्यात आला आहे. त्यामुळे आता महापालिका नेमकी काय भूमिका घेणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
धरणसाठा आणि शहराची गरज
सध्या पुणे शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणांमध्ये एकूण १३.२० टीएमसी (४५.२९%) इतका पाणीसाठा उपलब्ध आहे. शहराची मासिक पाण्याची गरज सुमारे १.२५ ते १.५० टीएमसी इतकी आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत १२.०४ टीएमसी साठा होता, तर यंदा सुमारे १.१६ टीएमसीने वाढ झाली आहे. मात्र, कमी पावसाच्या पार्श्वभूमीवर हा साठा अपुरा पडू शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
दररोज २५०-३०० एमएलडी बचतीचा अंदाज
१५ टक्के पाणीकपात लागू केल्यास दररोज सुमारे २५० ते ३०० एमएलडी पाण्याची बचत होऊ शकते. ही बचत भविष्यातील गरजांसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे. विशेषतः जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यांपर्यंत पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी ही उपाययोजना आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
३१ ऑगस्टपर्यंत पाणी पुरवठ्याचे लक्ष्य
प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे ३१ ऑगस्टपर्यंत पुणेकरांना पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे. जर आतापासूनच योग्य नियोजन केले नाही, तर पुढील काळात गंभीर पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे पाण्याचा काटेकोर वापर, गळती रोखणे आणि अनावश्यक वापर टाळणे यावर भर देण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
महापालिकेची भूमिका महत्त्वाची
जलसंपदा विभागाच्या सूचनेनंतर आता पुणे महापालिका काय निर्णय घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. पाणीकपात लागू केल्यास नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर त्याचा परिणाम होणार आहे. मात्र, दीर्घकालीन पाणीटंचाई टाळण्यासाठी हा निर्णय आवश्यक ठरू शकतो.
पुणेकरांसाठी सतर्कतेचा इशारा
या पार्श्वभूमीवर नागरिकांनीही पाण्याचा जपून वापर करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे. पाणी वाचविण्यासाठी घरगुती पातळीवर उपाययोजना करणे, पावसाचे पाणी साठवणे आणि पुनर्वापरावर भर देणे आवश्यक आहे. प्रशासन आणि नागरिक यांच्या संयुक्त प्रयत्नातूनच संभाव्य पाणीटंचाई टाळता येणार आहे.
