मुंबई: महाराष्ट्राचे अन्न आणि औषध प्रशासन (FDA) आयुक्त तुकाराम मुंढे (Tukaram Mundhe) यांनी आपल्या धडाकेबाज कार्यशैलीची चुणूक पुन्हा एकदा दाखवून दिली आहे. राज्यातील नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्या हॉटेल आणि रेस्टॉरंट चालकांवर आता एफडीएचा मोठा हातोडा पडणार आहे. ग्राहकांच्या आरोग्य संरक्षणासाठी आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी एक अत्यंत ऐतिहासिक आणि कडक आदेश जारी केला आहे. या नव्या नियमांमुळे काळ्या किंवा जळालेल्या तेलात पुन्हा-पुन्हा अन्न तळणाऱ्या तसेच अस्वच्छ वातावरणात अन्न शिजवणाऱ्या हॉटेल चालकांची आता खैर नसणार आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर कोणतीही पूर्वसूचना न देता थेट टाळे ठोकण्याचा (सील ठोकण्याचा) इशारा मुंढे यांनी दिला आहे.
नुकत्याच घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत आयुक्त मुंढे (Tukaram Mundhe) यांनी हॉटेल आणि रेस्टॉरंट्ससाठी लागू करण्यात आलेल्या या नव्या नियमांची सविस्तर माहिती दिली.
…तर थेट हॉटेल होणार सील! तुकाराम मुंढेंचे (Tukaram Mundhe) नवे कडक आदेश:
अन्न आणि औषध प्रशासनाने नुकत्याच राबवलेल्या विशेष तपासणी मोहिमेत आणि सर्वेक्षणात अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या आहेत. अनेक हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्समध्ये ग्राहकांच्या आरोग्याला थेट धोका निर्माण करणाऱ्या गंभीर त्रुटी आढळून आल्या. या पार्श्वभूमीवर आयुक्तांनी (Tukaram Mundhe) अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत नवीन कडक मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली आहेत:
वापरलेल्या खाद्यतेलाचा फेरवापर पूर्णपणे बंद:
अनेक हॉटेल्समध्ये एकदा तळलेले तेल वारंवार वापरले जाते. हे तेल सतत गरम केल्यामुळे काळे आणि जळकट होते, ज्यामध्ये कर्करोगाला (Cancer) निमंत्रण देणारे घटक तयार होतात. नवीन नियमांनुसार, एकदा वापरलेले तेल पुन्हा वापरण्यास पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. ज्या हॉटेल्समध्ये अशा प्रकारे काळे तेल वापरलेले आढळेल, त्यांच्यावर थेट दंडात्मक आणि कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
वृत्तपत्रांमध्ये खाद्यपदार्थ पॅक करण्यावर बंदी:
वडापाव, भजी, समोसे किंवा भेळ यांसारखे गरम आणि तेलकट अन्नपदार्थ वृत्तपत्राच्या (वर्तमानपत्राच्या) कागदात गुंडाळून देण्याची जुनी पद्धत आता पूर्णपणे बंद करावी लागणार आहे. वृत्तपत्राच्या शाईमध्ये शिसे (Lead) आणि कॅडमियमसारखी अत्यंत विषारी जड धातू असतात, जे गरम अन्नाच्या संपर्कात आल्यावर वितळतात आणि अन्नात मिसळतात. यामुळे ग्राहकांना यकृत (Liver) आणि पोटाचे गंभीर आजार होऊ शकतात. त्यामुळे यापुढे बटर पेपर किंवा फूड-ग्रेड (Food Grade) पॅकेजिंग साहित्याचाच वापर करणे बंधनकारक राहील.
कर्मचाऱ्यांची वैद्यकीय तपासणी अनिवार्य:
हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमधील स्वयंपाकघरात काम करणाऱ्या, अन्न तयार करणाऱ्या आणि ते ग्राहकांपर्यंत पोहचवणाऱ्या सर्व कर्मचाऱ्यांची नियमित वैद्यकीय तपासणी (Medical Test) करणे आता बंधनकारक आहे. संसर्गजन्य आजार असलेल्या किंवा वैद्यकीय तपासणीचे प्रमाणपत्र नसलेल्या कर्मचाऱ्यांकडून अन्न हाताळले गेल्यास थेट हॉटेल मालकावर कारवाई केली जाईल.
स्वयंपाकघरातील स्वच्छता आणि तापमान नियंत्रण:
अन्न शिजवण्याची जागा आणि भांडी पूर्णपणे स्वच्छ, निर्जंतुक असावीत. तसेच कच्चा आणि शिजवलेला माल साठवताना योग्य तापमानाचे (Temperature Control) नियम पाळणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. मुदतबाह्य (Expired) किंवा कुजलेले अन्न आढळल्यास तात्काळ जप्ती आणि परवाना रद्द करण्याची कारवाई केली जाईल.
सुरक्षित पिण्याचे पाणी:
हॉटेल्समध्ये यापुढे येणाऱ्या प्रत्येक ग्राहकाला पिण्यासाठी शुद्ध आणि सुरक्षित पाणी पुरवणे हे हॉटेल व्यवस्थापनाचे कर्तव्य असेल. पाण्याच्या शुद्धतेबाबत व साठवणुकीबाबत कोणतीही तडजोड खपवून घेतली जाणार नाही.
‘लोकांच्या आरोग्याशी खेळ खपवून घेणार नाही!’
आयुक्त तुकाराम मुंढे (Tukaram Mundhe) यांनी राज्यभरातील हॉटेल आणि रेस्टॉरंट चालकांना स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला आहे. “ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्यांना यापुढे कोणतीही सवलत दिली जाणार नाही. आम्ही राबवलेली मोहीम ही केवळ नावापुरती नसून, याचे काटेकोर पालन न झाल्यास थेट टाळे ठोकण्यात येईल. राज्यातील नागरिकांना सुरक्षित आणि शुद्ध अन्न मिळणे हा त्यांचा मूलभूत अधिकार आहे आणि तो आम्ही मिळवून देणारच,” असे मुंढे (Tukaram Mundhe) यांनी ठासून सांगितले.
सर्वसामान्यांकडून निर्णयाचे स्वागत, हॉटेल चालकांचे धाबे दणाणले!
तुकाराम मुंढे (Tukaram Mundhe) यांनी अन्न व औषध प्रशासनाचा पदभार स्वीकारल्यापासून राज्यभरात भेसळखोर, दूध माफिया, गुटखा विक्रेते आणि नियमबाह्य खाद्य आस्थापनांवर कारवाईचा सपाटा लावला आहे. त्यांच्या या ताज्या आदेशानंतर सर्वसामान्य नागरिकांमधून आणि ग्राहकांमधून अत्यंत समाधान व्यक्त होत आहे. “आता हॉटेलमध्ये जाताना स्वच्छतेची खात्री मिळेल आणि मुलांच्या आरोग्याची काळजी मिटेल,” अशी भावना अनेक नागरिकांनी व्यक्त केली आहे. तर दुसरीकडे, नियमांना केराची टोपली दाखवणाऱ्या हॉटेल चालकांचे धाबे दणाणले असून त्यांनी तात्काळ आपल्या स्वयंपाकघरात आणि पॅकेजिंगच्या पद्धतींमध्ये सुधारणा करण्यास घाईघाईने सुरुवात केली आहे.
