पुणे,: पुणे शहर आणि उपनगरांमध्ये पायाभूत सुविधांचा (Civic Infrastructure) विकास वेगाने होत असतानाच, आता हांडेवाडी परिसरातील नागरिकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. पुणे महानगरपालिकेने (PMC) महाराष्ट्र नॅचरल गॅस लिमिटेडला (MNGL) हांडेवाडी परिसरात घरगुती पाईप गॅस (PNG) वाहिनीचे जाळे विस्तारण्यासाठी अधिकृत मंजुरी दिली आहे. महापालिकेच्या रस्ते विभागाकडून नुकताच (१ जून रोजी) या कामासाठीचा अंतिम कार्यआदेश (Work Order) जारी करण्यात आला असून, हे काम ३० जून २०२६ पर्यंत पूर्ण करण्याची मुदत देण्यात आली आहे.
(Civic Infrastructure) या कालावधीत परिसरात ठिकठिकाणी रस्ते खोदकामाचे काम सुरू राहणार असल्याने नागरिकांना काही प्रमाणात वाहतुकीच्या अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. मात्र, या कामामुळे परिसरातील हजारो कुटुंबांना थेट आणि अखंडित गॅस पुरवठ्याचा मोठा लाभ मिळणार आहे.
या प्रमुख मार्गांवर होणार खोदकाम
(PMC) प्रशासनाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, हांडेवाडी परिसरातील वाहतुकीचे मुख्य केंद्र असलेल्या हांडेवाडी चौक ते थेट नेव्हल चौकापर्यंतच्या संपूर्ण पट्ट्यात हे काम (Civic Infrastructure) केले जाणार आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील चौक आणि गृहनिर्माण सोसायट्यांच्या समोरील रस्त्यांचा समावेश आहे:
हांडेवाडी चौक
सिद्धी सिटी सोसायटी चौक
सावली बिल्डिंग चौक
मॅजेस्टिक रिव्हर सोसायटी परिसर
फोलानी टॉवर परिसर
नेव्हल चौक
या संपूर्ण पट्ट्यात भूमिगत गॅस वाहिन्यांचे जाळे मजबूत करून प्रत्येक गृहनिर्माण सोसायटी आणि व्यावसायिक आस्थापनांपर्यंत स्वच्छ इंधन पोहोचवण्याचा एमएनजीएलचा मानस आहे.
कामाचे तांत्रिक स्वरूप
पुणे महानगरपालिकेने (PMC) दिलेल्या मंजुरीनुसार, एमएनजीएलला सुमारे ४५ मीटर लांबीच्या रस्त्यावर ‘ओपन-कट’ म्हणजेच उघड्या पद्धतीने खोदकाम करण्याची परवानगी (Civic Infrastructure) देण्यात आली आहे. गॅस पाईपलाईन सुरक्षितपणे जमिनीखाली गाडण्यासाठी सुमारे ०.८० मीटर रुंदीचा चर (खड्डा) खोदला जाणार आहे. पावसाळा तोंडावर असल्याने हे काम अत्यंत वेगाने आणि नियोजित वेळेत पूर्ण करण्याचे मोठे आव्हान एमएनजीएल कंपनी आणि त्यांच्या कंत्राटदारांसमोर असणार आहे.
नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी पालिकेची कडक नियमावली
पावसाळ्याचे दिवस जवळ येत असल्याने आणि हांडेवाडी रस्त्यावरील वाहतुकीची वर्दळ लक्षात घेता, पुणे महानगरपालिकेने (PMC) या कामासाठी (Civic Infrastructure) अत्यंत कडक अटी व शर्ती लागू केल्या आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींचा समावेश आहे:
१. सुरक्षा बॅरिकेड्स आणि दिशादर्शक फलक: खोदकाम सुरू असलेल्या ठिकाणी नागरिकांच्या आणि धावत्या वाहनांच्या सुरक्षेसाठी तात्काळ मजबूत बॅरिकेड्स लावणे बंधनकारक आहे. तसेच, रात्रीच्या वेळी अपघात टाळण्यासाठी चमचमणारे रेडियम फलक, रिफ्लेक्टर्स आणि धोक्याचे इशारे देणारे एलईडी दिवे लावणे अत्यंत आवश्यक आहे.
२. वाहतूक पोलिसांचे सहकार्य व नियोजन: खोदकाम सुरू करण्यापूर्वी एमएनजीएलच्या अधिकाऱ्यांना स्थानिक पोलीस प्रशासन आणि महापालिकेच्या क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधावा लागेल, जेणेकरून परिसरात कोणतीही मोठी वाहतूक कोंडी होणार नाही.
३. इतर सेवांचे नुकसान नको: या खोदकामादरम्यान रस्त्याखाली असलेल्या पुणे महापालिकेच्या पिण्याच्या पाण्याच्या वाहिन्या, सांडपाणी वाहून नेणाऱ्या ड्रेनेज लाईन्स, महावितरणच्या वीज वाहिन्या तसेच विविध कंपन्यांच्या टेलिकॉम व इंटरनेट फायबर केबल्स सुरक्षित ठेवण्याची संपूर्ण जबाबदारी एमएनजीएलची असेल. जर खोदकामादरम्यान या सेवांचे कोणतेही नुकसान झाले, तर कंपनीला स्वखर्चाने ते दुरुस्त करून द्यावे लागेल.
४. काम संपताच रस्त्याची तातडीने दुरुस्ती: पाईपलाईन टाकून झाल्यानंतर संबंधित रस्ता तातडीने पूर्ववत करणे आणि महापालिकेच्या निकषांनुसार रस्त्याचे डांबरीकरण किंवा सिमेंट काँक्रीटीकरण करून रस्ता पूर्ववत वाहतुकीसाठी खुला करणे बंधनकारक राहील.
नियम मोडल्यास कडक कारवाईचा इशारा
पुणे महापालिकेच्या (PMC) रस्ते विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की, खोदकामादरम्यान (Civic Infrastructure) सुरक्षेच्या नियमांचे पालन न केल्यास किंवा रस्ता तातडीने दुरुस्त न केल्यास एमएनजीएलला दिलेली रस्ते खोदकामाची परवानगी तात्काळ रद्द केली जाऊ शकते. तसेच नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या कंत्राटदारांवर आणि संबंधित कंपनीवर दंडात्मक तसेच कायदेशीर कारवाई करण्याचे संकेतही प्रशासनाने दिले आहेत.
स्वच्छ आणि सुरक्षित इंधनाचा पर्याय
हा प्रकल्प पुण्याच्या नैसर्गिक वायू वितरण प्रणालीच्या विस्तारीकरणाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. घरगुती वापरासाठी नेहमीच्या एलपीजी सिलिंडरच्या तुलनेत पाईप गॅस अत्यंत सुरक्षित, स्वस्त आणि अखंडित सेवा देणारा मानला जातो. हांडेवाडी येथील नागरिकांना लवकरच या आधुनिक सुविधेचा लाभ घेता येणार आहे. त्यामुळे या विकासकामादरम्यान (Civic Infrastructure) नागरिकांनी प्रशासनाला आणि वाहतूक पोलिसांना सहकार्य करावे, तसेच आवश्यकतेनुसार पर्यायी मार्गांचा वापर करावा, असे आवाहन पुणे महापालिका आणि वाहतूक विभागाच्या वतीने करण्यात आले आहे.
