नवी दिल्ली: Fuel Price Hike पश्चिम आशियातील युद्धाचे ढग आता अधिक गडद झाले असून याचा थेट फटका भारतीय ग्राहकांच्या खिशाला बसू लागला आहे. अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या लष्करी संघर्षामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या आहेत. यामुळे देशांतर्गत तेल कंपन्यांनी गेल्या १० दिवसांत सलग चौथ्यांदा पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात मोठी वाढ (Fuel Price Hike) केली आहे. या सततच्या दरवाढीमुळे देशभरातील प्रमुख शहरांमध्ये इंधनाचे दर नव्या उच्चांकावर पोहोचले आहेत.
(Fuel Price Hike) अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष कमालीचा विकोपाला गेला आहे. इराणने आखाती देशांमधील अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा सागरी मार्ग अर्थात ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) वाहतुकीसाठी बंद केली आहे.
जगातील एकूण कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीपैकी तब्बल २४% पुरवठा याच मार्गावरून केला जातो. हा मार्ग बंद झाल्याने जागतिक तेल पुरवठा साखळी पूर्णपणे कोलमडली असून कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल $११३ ते $११४ च्या पुढे Fuel Price Hike गेले आहेत. भारतासारखा देश, जो आपल्या गरजेच्या ८० टक्क्यांहून अधिक तेल आयातीवर अवलंबून आहे, त्याला या जागतिक घडामोडींची सर्वात मोठी झळ सहन करावी लागत आहे.
प्रमुख महानगरांमधील आजचे दर (प्रति लीटर)
(Fuel Price Hike) स्थानिक कर आणि वाहतूक खर्चामुळे वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये तफावत दिसून येते. आज झालेल्या दरवाढीनंतर प्रमुख शहरांतील नवे दर खालीलप्रमाणे आहेत:
मुंबई (Mumbai): देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईत पेट्रोलचे दर ₹१०८.४९ प्रति लीटर तर डिझेलचे दर ₹९५.०२ प्रति लीटर वर पोहोचले आहेत.
दिल्ली (Delhi): राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीत पेट्रोलची किंमत जवळपास शंभरच्या उंबरठ्यावर म्हणजेच ₹९९.५१ प्रति लीटर झाली असून डिझेल ₹९२.४९ प्रति लीटर वर विकले जात आहे.
कोलकाता (Kolkata): कोलकातामध्ये पेट्रोलचा दर ₹११०.६४ प्रति लीटर असून डिझेल ₹९७.०२ प्रति लीटर वर गेले आहे.
चेन्नई (Chennai): चेन्नईमध्ये पेट्रोल ₹१०५.३१ प्रति लीटर आणि डिझेल ₹९६.९८ प्रति लीटर दराने विकले जात आहे.
४ वर्षांनंतर इंधन दरवाढीचे सत्र सुरू
सरकारी तेल विपणन कंपन्यांनी (HPCL, BPCL, IOCL) गेल्या सुमारे चार वर्षांपासून किरकोळ बाजारातील इंधनाचे दर स्थिर ठेवले होते. परंतु, कच्च्या तेलाच्या किमतीत अनपेक्षित वाढ झाल्यामुळे तेल कंपन्यांना होणारा तोटा भरून काढण्यासाठी १५ मे रोजी तब्बल ₹३ प्रति लीटरची पहिली मोठी दरवाढ (Fuel Price Hike) करण्यात आली. तेव्हापासून केवळ १० ते १५ दिवसांच्या कालावधीत लागोपाठ चार वेळा किमती वाढवून कंपन्यांनी ग्राहकांवर भार टाकला आहे.
ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, तेल कंपन्यांचा तोटा भरून काढण्यासाठी इंधनाचे दर यापुढेही टप्प्याटप्प्याने वाढवले जाण्याची दाट शक्यता आहे.
महागाईचा भडका उडण्याची भीती
पेट्रोल आणि विशेषतः डिझेलच्या दरात झालेल्या या सततच्या वाढीमुळे (Fuel Price Hike) वाहतूक खर्च मोठ्या प्रमाणावर वाढणार आहे. मालवाहतूक महागल्यास भाजीपाला, फळे, दूध आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. आधीच महागाईने होरपळत असलेल्या सामान्य जनतेचे बजेट या नवीन दरवाढीमुळे पूर्णपणे कोलमडणार आहे.
जर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तणाव असाच कायम राहिला, तर आगामी काळात इंधनाचे संकट अधिक गडद होऊ शकते. नागरिकांना आता केंद्र सरकारकडून उत्पादन शुल्कात (Excise Duty) कपात करून काहीसा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
