पुणे : शहरातील सर्वाधिक वर्दळीच्या ठिकाणांपैकी एक असलेल्या सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ चौक ( Pune University Chowk ) आणि गणेशखिंड रस्त्यावरील वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी उभारण्यात आलेला मेट्रोसह डबल डेकर उड्डाणपूल प्रकल्प आता अंतिम टप्प्यात आला आहे. हिंजवडी आयटी पार्क, औंध, बाणेर, पाषाण, शिवाजीनगर आणि पुणे विद्यापीठ या भागांना जोडणाऱ्या या महत्त्वाच्या चौकात दररोज हजारो वाहनांची ये-जा होते. त्यामुळे येथे कायमस्वरूपी तोडगा काढण्याची मागणी अनेक वर्षांपासून होत होती.
( Pune University Chowk ) जुना पूल पाडण्याचा निर्णय आणि त्यानंतरची परिस्थिती
विद्यापीठ चौकातील( Pune University Chowk ) जुना उड्डाणपूल सुमारे दोन दशकांपूर्वी उभारण्यात आला होता. वाढत्या वाहतुकीचा ताण लक्षात घेता तो अपुरा पडू लागला. मेट्रो प्रकल्पाच्या उभारणीसाठी आणि नवीन डबल डेकर संरचनेच्या कामासाठी 2021 मध्ये हा जुना पूल टप्प्याटप्प्याने पाडण्यात आला.
जुना पूल पाडल्यानंतर परिसरात मोठ्या प्रमाणावर वाहतूक कोंडी निर्माण झाली. विशेषतः सकाळी आणि संध्याकाळच्या गर्दीच्या वेळी वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागत होत्या. आयटी कंपन्यांचे कर्मचारी, विद्यापीठातील विद्यार्थी, तसेच आपत्कालीन सेवांना देखील याचा फटका बसत होता. पर्यायी मार्गांवरही ताण वाढल्याने बाणेर, औंध आणि पाषाण भागातील अंतर्गत रस्त्यांवर वाहतूक वाढली होती. काही काळ वाहतूक पोलिसांना विशेष नियोजन करून सिग्नल पद्धतीत बदल करावे लागले.
नवीन डबल डेकर उड्डाणपुलाची वैशिष्ट्ये
(PMRDA Project) पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (PMRDA) आणि महामेट्रो (MahaMetro Pune) यांच्या समन्वयातून हा प्रकल्प साकारण्यात येत आहे. या उड्डाणपुलाची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे –
एकाच खांबावर दुहेरी संरचना : खालच्या स्तरावर वाहनांसाठी उड्डाणपूल आणि वरच्या स्तरावर मेट्रो मार्गिका.
अत्याधुनिक अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान : कमी जागेत जास्त सुविधा उपलब्ध करून देणारी रचना.
वाहतुकीसाठी सिग्नलमुक्त मार्ग : गणेशखिंड रस्ता आणि बाणेरकडील वाहतुकीला थेट जोड.
मेट्रो कनेक्टिव्हिटी : हिंजवडी-शिवाजीनगर मेट्रो मार्गाचा महत्त्वाचा भाग.
भूकंपरोधक आणि मजबूत बांधकाम : दीर्घकालीन वापर लक्षात घेऊन संरचना तयार.
हा डबल डेकर पूल शहरातील अशा प्रकारचा पहिलाच प्रकल्प मानला जात आहे. एकाच ठिकाणी रस्ता आणि मेट्रो मार्गिका उभारल्याने जागेची बचत झाली आहे.
बांधकामाची सुरुवात आणि प्रगती
मेट्रो प्रकल्पासह या उड्डाणपुलाच्या बांधकामास 2021 च्या उत्तरार्धात गती मिळाली. कोविड काळानंतर कामात काही प्रमाणात विलंब झाला असला तरी टप्प्याटप्प्याने गर्डर बसवणे, खांब उभारणी, स्लॅब टाकणे ही कामे पूर्ण करण्यात आली. 2024-25 दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर संरचनात्मक काम पूर्ण झाले असून आता अंतिम फिनिशिंग आणि तपासणी प्रक्रिया सुरू आहे.
नागरिकांना होणारे फायदे
हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर पुढील महत्त्वाचे फायदे अपेक्षित आहेत –
वाहतूक कोंडीत मोठी घट : सिग्नलमुक्त प्रवासामुळे वेळेची बचत.
इंधन बचत आणि प्रदूषणात घट : वाहनांची अडथळारहित हालचाल.
मेट्रोमुळे सार्वजनिक वाहतुकीला चालना : खासगी वाहनांवरील अवलंबित्व कमी होण्याची शक्यता.
आयटी आणि शैक्षणिक क्षेत्राला दिलासा : नियमित प्रवास अधिक सुलभ.
परिसरातील रिअल इस्टेट आणि व्यवसायांना चालना.
विद्यापीठ चौक( Pune University Chowk ) हा पुण्याचा प्रवेशद्वार मानला जातो. या ठिकाणी उभारलेला मेट्रोसह डबल डेकर उड्डाणपूल हा केवळ वाहतूक प्रकल्प नसून शहराच्या आधुनिक पायाभूत सुविधांचा महत्त्वाचा टप्पा आहे. प्रकल्प पूर्णत्वास गेल्यानंतर पुणेकरांना दीर्घकाळ भेडसावणाऱ्या वाहतूक कोंडीतून मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
